Omgaan met intense emoties van je kind

Dit vind ik een heel belangrijk thema. Hoe ga je om met de intense emoties van je kind? In de dagelijkse praktijk kom ik veel ouders tegen die hiermee worstelen, maar het is oh zo belangrijk om hier goed mee om te leren gaan. Want: de intense beleving en emoties zijn een deel van iemands zijn. Ga je hier niet goed mee om, dan gaat het kind mogelijk leren dat deze emoties er niet mogen zijn, dat hij of zij niet op zijn emoties kan vertrouwen of dat emotioneel intense mensen maar moeilijk zijn.

Emoties zijn nuttig!
Want is het helder waarom emoties en het kunnen vertrouwen op je eigen emoties zo belangrijk is? Emoties zijn in de eerste plaats belangrijk omdat ze dienen als waarschuwingssignalen. Boosheid dient als de bewaking van je grenzen, verdriet laat zien wat er voor jou echt toe doet, angst waarschuwt voor gevaar etc. Leert een kind niet goed deze signaleringsfunctie te bedienen, dan kan het bijvoorbeeld op latere leeftijd moeite krijgen met het aangeven van grenzen, het aangaan van waardevolle relaties of het vinden van zingeving in het leven.
Er zijn een aantal dingen waar je op kan letten in het omgaan met intense emoties van je kind.

Eigen patronen
Wat roept het bij jou op als jouw kind een boze bui heeft of erg verdrietig is om voor jou een kleine reden? Is het irritatie? Wil je het zo snel mogelijk oplossen of wegmaken? Wil je je kind overtuigen dat het niet zo erg of groot is? Voel je je heel bezorgd en word je er zelf angstig van?
Het is belangrijk om deze gevoelens bij jezelf te onderzoeken. Meestal heb jij zelf ook in jouw jeugd geleerd om om te gaan met emoties en breng ook jij oude patronen met je mee die invloed hebben op hoe jij je kind opvoed. Veel ouders hebben geleerd dat het vooral belangrijk is om positieve emoties te hebben. Hierdoor kan het zijn dat je negatieve emoties negeert of zelfs uit contact gaat als je kind deze ervaart. Of dat je voelt dat je hierop de strijd moet aangaan.
Dit is bij alle kinderen belangrijk, maar hierin wordt meer van de ouder van een hoogbegaafd kind gevraagd, want dan kan alles nogal vergroot plaatsvinden. Hierbij wordt een flinke stabiliteit van jou als ouder gevraagd en de noodzaak om zelf op een authentieke manier om te gaan met emoties.
De basis hierin begint bij jezelf en de manier waarop jij met je eigen emoties omgaat.

Eigenaarschap
De emoties van je kind zijn niet jouw emoties. Het is niet jouw taak om deze ‘op te lossen’. Maak je zelf geen eigenaar van deze emoties. Vaak zie ik ouders in allerlei bochten wringen als het gaat om het oplossen van negatieve emoties van het kind. Dit is begrijpelijk, want het is moeilijk om aan te zien als ouder en het vraagt veel verdraagzaamheid. Besef wel dat het niet aan jou is om je direct verantwoordelijk te stellen voor deze emoties. Zo voorkom je dat je meteen overgaat in oplossingsmodus en onbedoeld uitstraalt dat negatieve emoties er niet mogen zijn.

Lichamelijke aanwezigheid
Blijf rustig aanwezig. Neem passende afstand als dit nodig is of kom dichterbij als je kind dit toelaat, maar blijf in ieder geval in de buurt. Pubers hebben misschien eerder de ruimte nodig om het zelf te laten landen in hun eigen ruimte, maar laat weten dat je er bent. Probeer niet te veel woorden te gebruiken, vaak is alleen lichamelijke aanwezigheid, aanraking waar mogelijk en een rustige uitstraling al genoeg om je kind te kunnen helpen met de eerste regulatie als de emoties op hun hoogtepunt zijn. Veel woorden, heftige gezichtsuitdrukkingen of stevige lichaamstaal kunnen op zichzelf al bijdragen aan het gebrek aan overzicht wat kan ontstaan bij forse emoties, waardoor de emoties toenemen.

Onderzoekende modus
Als je jezelf niet als eigenaar van deze emoties ziet, ga je meer ruimte voelen om met belangstelling ernaar te kijken en eventueel vragen erover te stellen. Waarom maakt dit je zo boos of verdrietig? Bij kinderen die zelf hun emoties nog niet zo goed kunnen herkennen, kan je ook eerst checken of het klopt wat je ziet. Word je hier zo boos van? Wat vindt je hier zo belangrijk aan? Dit kan vaak als de hoogste piek ervan af is. Vaak is het voor kinderen (en ook volwassenen trouwens) alleen al het nadenken over.. wat ruimte geeft en de intensiteit iets doet verlichten. Je zorgt er op die manier ook voor dat een kind zich gehoord voelt. Je probeert het te begrijpen. Hiervoor hoef je niet dezelfde mening te hebben. Een emotie is immers zeer persoonlijk.

Laat het heel!
Als je kind aan jou kan uitleggen waarom het iets zo belangrijk vindt, dan is het belangrijk om dit heel te laten! Dus niet over discussiëren of bagatelliseren. Je mag wel jouw eigen ervaring vertellen om te laten zien dat er vanuit meerdere hoeken naar een situatie gekeken kan worden. Dit is echter jouw ervaring en het is belangrijk dat dit duidelijk is, anders zit je in een overtuigmodus.

Vragen naar oplossingsmogelijkheden of manieren van omgang
Laten we voorop stellen dat emoties niet opgelost hoeven te worden! Mogelijk een situatie wel waarbij deze emotie een signaalfunctie had. Als je kind wat rustiger is, kan je vervolgens met een klein gesprekje kijken of een kind zelf wil denken over een oplossing, door vragen te stellen en niet te sturend te zijn. Als het kind zelf een oplossing kan bedenken, dan wordt het enorm gesterkt in gevoel van controle, wat ook weer kan helpen in de emotieregulatie.

Denk bij alles dat emoties van voorbijgaande aard zijn, maar dat het leren omgaan met emoties voor altijd helpend is. Het is dus jouw primaire taak als opvoeder om hierin groter te denken dan het kind zelf.